Fauna i flora naszej wody

Wędkarstwo to nie tylko „moczenie kija” i wyczekiwanie na branie, ale przede wszystkim obcowanie z naturą i szansa poznawania jej tajemnic. Przebywając z wędką na brzegu jednego z naszych zbiorników  usłyszysz głosy ptactwa wodnego, wypatrzysz ssaki wodne oraz będziesz mógł podziwiać bogatą roślinność  w której żyją. Nasze zbiorniki obfitują w różnorodne gatunki roślin i zwierząt, które wędkując będziesz mógł obserwować i  podziwiać.

Oczywistym jest że naszym głównym zainteresowaniem, naszą stowarzyszeniową troską i zasadniczym podmiotem naszych zabiegów są  ryby i ich różnorodność, zachowanie, kondycja fizyczna itd. Jest ich w naszych wodach   sporo gatunków,  w tym zarówno drapieżniki jak  i ryby roślinożerne. Dominującą  rybą występującą w pilickich stawach  jest karp. Są tu jednak również  takie gatunki ryb jak: karaś, leszcz, płoć, lin, jaź, amur, wzdręga, okoń, szczupak, sandacz, sum, węgorz, boleń, pstrąg tęczowy i jesiotr.  Większość  wymienionych gatunków znalazła się w naszych stawach w wyniku systematycznego i planowanego świadomie  zarybiania.  Są w naszych wodach jednak również  takie gatunki  ryb, które upodobały sobie warunki zbiorników i od wielu lat rozmnażają się w tej wodzie w sposób naturalny . Wymienić tu można takie gatunki jak leszcz, płoć,lin,karaś,okoń,szczupak czy wzdręga .

Wody naszych zbiorników bogate są zarówno w roślinność podwodną  jak i roślinność brzegową,  rosnącą przy wodzie.

 

Poniżej opisujemy tu  rośliny z których, w rożnych porach roku, możesz zaobserwować i podziwiać przebywając nad brzegiem naszych akwenów.

 Trzcina pospolita – Jest pospolitą, wieloletnią rośliną spotykaną na terenie całego kraju. Osiąga wysokość do 4 metrów, posiada długie czołgające się kłącze i bardzo grube, ulistnione, proste źdźbło. Liście sinozielone, twarde i sztywne o ostrych brzegach. Najczęściej porasta brzegi wód, bagna i zalewiska, starorzecza, sadzawki, glinianki, doły potorfowe itp. Na obrzeżach jezior tworzy całe łany zwane trzcinowiskami. Bardzo dobrze znosi falowanie. Doskonale utrwala 'brzegi akwenów chroniąc je przed erozją.

Pałka wodna – rodzaj roślin ziemno-wodnych należący do rodziny pałkowatych. Skupia około 15 gatunków roślin, występujących przede wszystkim w klimacie umiarkowanym. W Polsce występuje pałka wąskolistna i pałka szerokolistna i porasta obficie brzegi jezior tworząc tzw. oczerety.

Sitowie Jeziorne – gatunek należący do rodziny ciborowatych. W nazewnictwie potocznym szuwar oczeretowy i sama roślina bywają nazywane sitowiem Rośnie w szuwarach jezior. Zwykle w stosunkowo głębokiej wodzie, między strefą roślin o liściach pływających a szuwarem pałkowym lub trzcinowym.

Kaczeniec Błotny – Kwitnie od marca do maja lub czerwca. Rośnie na wilgotnych łąkach, brzegach strumieni, w rowach i lasach łęgowych. W Polsce jest pospolity na bagnistych łąkach i w niższych partiach gór.

Jeżogłówka gałęzista – Przybrzeżna, pospolita bylina. Roślina rodzima, rosnąca na brzegach zbiorników wodnych całego kraju. Zdobią ją zarówno ciekawe puszyste kwiaty, jak i kolczaste owocostany. Wyglądem nieco przypomina tatarak, który jest dla niej dobrym towarzystwem. Łodygi rozgałęzione, pełzające, osiągają wysokość 30-150 cm. Liście zielone, długie, wąskie obejmujące łodygę, szerokości 3-15 cm, ostro zakończone. Kwitnie w czerwcu i lipcu. Występuje w szuwarach mulistych jezior i stawów. Jest rośliną ekspansywną, preferowaną do obsadzania  większych zbiornikach.

Żabieniec babka wodna – Bylina nadwodna o delikatnym kwiatostanie. Wytrzymały rodzimy gatunek dorasta do 50 cm nad poziom wody. Główną ozdobą tej rośliny są soczyście zielone liście, zebrane w wystające nad wodą rozety, na długich ogonkach, w kształcie eliptyczne lub jajowate, zaostrzone. Kwitnie od czerwca do października. Kwiatostany piętrowe, mocno rozgałęzione. Kwiaty drobne, białe lub czerwonawe, u nasady żółtawe, osadzone na szypułkach długości ok 2 cm, Porasta brzegi wód stojących, rowy szuwary, bagna.

Włosienicznik wodny, jaskier wodny -Roślina jednoroczna lub bylina, hydrofit. Kwitnie od kwietnia do sierpnia, czasami jeszcze we wrześniu. Występuje na płytkich i wolno płynących wodach lub w kanałach o głębokości do 2 m a także rowach, stawach i jeziorach,  W wodach bogatych w składniki pokarmowe, a ubogie w wapń czasami występuje masowo.

Rogatek sztywny – gatunek byliny należący do rodziny rogatkowatych Występuje w stanie dzikim na całym globie.
W Polsce pospolity na niżu i pogórzu. Rozprzestrzenia się i zwiększa liczebność wraz ze wzrostem trofii wód powierzchniowych. W wielu jeziorach i stawach porasta rozległe powierzchnie wypierając inne gatunki roślin.

Rzęsa drobna – W Polsce jest rośliną pospolitą, występującą na powierzchni zbiorników wodnych. Gatunek byliny należącej do rodziny obrazkowatych lub odrębnej rodziny rzęsowatych. Jest jedną z najmniejszych na świecie roślin naczyniowych.

Rdestnica połyskująca – Podwodna bylina, korzeniąca się w podłożu. W Polsce występuje pospolicie na niżu. Pędy osiągają od 1 do 2m długości. Liście duże, dorastające do 10 cm. Są one ciemnozielone, półprzezroczyste i lekko pofalowane z wyraźnie zaznaczonym unerwieniem, na łodydze osadzone naprzemianlegle. Od czerwca do sierpnia pojawiają się kwiaty zebrane w zielonobrązowe kłosy o długości do 7 cm, wystające ponad powierzchnię wody. Doskonale natlenia i oczyszcza wodę.

Rdestnica kędzierzawa – kwitnie praktycznie przez całe lato i  jedynie kwiaty w formie kłosu widzimy wystające ponad wodę. Jest rośliną występującą na większości obszarów wodnych świata. Zazwyczaj najlepiej rozwija się na głębokości dochodzącej do 1 m. Mimo, że nie ma aż tak nadmiernego wzrostu jak rdestnica pływająca to trzeba uważać na możliwość nadmiernego rozprzestrzeniania się tej rośliny. Rdestnica kędzierzawa dobrze znosi okres zimowy dzięki kłączu, gdyż jej pędy na zimę całkiem obumierają. Rdestnica spełnia pożyteczną rolę przy  walce z glonami, gdyż stanowi dla nich sporą konkurencję.

Rdestnica pływająca – ma łodygę osiągającą długość do 5 m. Kwiaty podobnie jak i u rdestnicy kędzierzawej wystają ponad powierzchnie wody w postaci kłosa. Występuje zarówno na wodach stojących jak też wolno płynących. Dzięki kłączu może osiągać kilka metrów długości. Rdestnica pływająca jest dosyć pospolita w Polsce ale także na znacznym obszarze całego świata.

Rdest ziemnowodny – kwitnie od czerwca do sierpnia, jest owadopylny. Owocuje słabo, a jego trudno nasiąkające wodą owoce długo utrzymują się na powierzchni wody, która je roznosi i rozsiewa (hydrochoria). Występuje na bardzo zróżnicowanych siedliskach, np. w wodach stojących, wolno płynących, na brzegach okresowo zalewanych wodą i na wilgotnych łąkach. Forma wodna występuje przeważnie na niżu w wodach stojących lub na łąkach okresowo podmokłych.

Grzybień biały – roślina z rodziny grzybieniowatych, – Okazała bylina o grubym kłączu pełzającym w mulistym lub piaszczystym dnie zbiorników wodnych. Liście ma długoogonkowe (do 2 m długości), pływające, kształtu nerkowatego, o nasadzie sercowatej, skórzaste i błyszczące . Przez okres całego lata między pływajacymi liśćmi tej rośliny pojawiają się przepiękne, duże, białe kwiaty

Zielenice — parafiletyczna grupa jednokomórkowych (o strukturze kapsalnej, wiciowej i kokoidalnej) lub wielokomórkowych, samożywnych roślin występujących w wodach słodkich i słonych, rzadko w środowisku lądowym — wówczas są to higrofity lub symbionty. Należy tu ok. 9000 gatunków. Swą polską nazwę wzięły od dominującej barwy chlorofilu a i b.

 

Bogata roślinność przybrzeżna naszych zbiorników wodnych stała się domem dla wielu gatunków ptaków i ssaków wodnych . Wędkując nad którymś  z  naszych zbiorników  i oczekując na „branie” zapewne z przyjemnością obserwować będziesz majestatycznie pływające łabędzie, a czasami troszkę hałaśliwe dzikie kaczki. Przy odrobinie uwagi może uda ci się dojrzeć żyjące tu bobry, szczury wodne czy wydry.

BÓBR EUROPEJSKI

Bobry prowadzą wodno-lądowy tryb życia. Mieszkają w lasach, nad brzegami wolno płynących rzek, zbiorników wodnych. Swoje nory, zwane żeremiami, budują z gałęzi i mułu rzecznego. Wejście do nich znajduje się zawsze pod wodą. Świetnie nurkują  i są znakomitymi pływakami. Natura wyposażyła je w błonę pławną pomiędzy palcami tylnych nóg i charakterystyczny, pokryty łuskami płaski ogon zwany pluskiem. Na lądzie poruszają się mało zwinnie, dlatego w poszukiwaniu pożywienia rzadko oddalają się od wody. Są bardzo płochliwe i żerują głównie wieczorem i w nocy. W lecie bobry żywią się roślinnością porastającą brzegi wód oraz roślinami wodnymi. Zimą jedzą gałązki drzew (najchętniej wierzby i topoli) zgromadzone podczas lata. Żyją w stadach wspólnie  budując tamy z gałęzi, pni drzew oraz mułu. Dzięki bardzo mocnym siekaczom bobry bez problemu powalają rosnące nad wodą drzewa ścinając je tak aby drzewo przewaliło się do rzeki, aby później  bezpiecznie można było podzielić je na mniejsze części i użyć jako budulec do wznoszonej tamy.

WYDRA EUROPEJSKA

Występuje na terytorium całej Polski ale wszędzie jest bardzo rzadka. Związana jest ze środowiskiem wodnym  i spotkać ją  można nad brzegiem Bałtyku, nad brzegami rzek i jezior. Buduje na ich brzegu nory.  Wejście do tych nor znajduje się pod powierzchnią wody. Oprócz tego otworu wejściowego,  wydry wyposażają swoje nory w dodatkowe otwory wentylacyjne, znajdujące się pod korzeniami drzew. Długość ciała: 70 – 90 cm, ogona 35-60 cm, masa ciała -około-10 kg. Górna części ciała ubarwiona jest na brunatno, spód ciała dużo jaśniejszy.
Wydra doskonale pływa,  główny jej pokarm to ryby, ale uzupełnia pożywienie  gryzoniami, ptakami wodnymi i błotnymi. Na polowania wychodzi nocą . Od wody oddala się bardzo niechętnie ale jeśli głód ją zmusi w poszukiwaniu pożywienia potrafi podejmować  podejmować nawet dalekie wędrówki podczas  których może czynić szkody również w gospodarstwach domowych  polując na drób.

SZCZUR WODNY  (Karczownik ziemnowodny)

Długość głowy i tułowia 16-22 cm, ogona 10-15 cm, masa ciała 70-180 g, Ogon jest w przekroju okrągły. Sierść w części grzbietowej jasnobrązowa, ciemnobrązowa lub prawie czarna. Od spodu jest biaława, rzadziej z żółtym nalotem. Ogon jest słabo owłosiony. Uszy i oczy są małe.

Karczownik ziemnowodny również polnik ziemnowodny, szczur wodny, dawniej także karczownik – gatunek gryzonia z podrodziny karczowników w rodzinie chomikowatych. Zamieszkuje brzegi wód Europy oraz północnej i środkowej Azji. Spotykany jest nad wodami, a także na łąkach i polach uprawnych, w lasach oraz w sadach
Karczownik ziemnowodny kopie rozległe systemy nor z gniazdem i spiżarniami. Populacje mieszkające w oddaleniu od zbiorników i cieków wodnych większą część życia spędzają pod ziemią. Osobniki nadwodne konstruują gniazda z części trzcin. Układają je na wodzie lub zawieszają wśród roślin nadbrzeżnych. Karczownik ziemnowodny wykazuje aktywność głównie nocą. Nie zapada w sen zimowy
Karczownik ziemnowodny jest wszystkożercą. Żywi się zarówno pokarmem roślinnym, w tym podziemnymi częściami roślin, ale także małymi kręgowcami. Poluje na małe ryby, mięczaki i owady. Magazynuje zapasy pokarmu. Jest uznawany za szkodnika upraw rolniczych. Podgryza korzenie drzew owocowych i leśnych.